Katrien Deschrijver, de ultieme conformiste, speelt willens nillens elke rol die de wereld achter haar schoonheid vermoedt: fee of feeks, heldin of heks, en niets daartussenin. Als in een spiegelpaleis is zij omringd door schimmen van haarzelf. Zo wordt haar verhaal dat van een uiteenvallende familie in een uiteenvallend land in het hart van Europa.
Een pop-art Buddenbrooks in België.
In meer dan achthonderd pagina’s laat Tom Lanoye, immer geestig en vlijmscherp, zestien opvallende personages dwalen door het moderne, mythische Vlaanderen. Via een uiteenvallende familie in een verkruimelend land in het hart van Europa biedt hij in De monstertrilogie een caleidoscopische blik op het algehele onbehagen van onze tijd. Het hoofdpersonage is de beeldschone kindvrouw Katrien Deschryver. Zij schiet, bij een jachtongeval in Zuid-Frankrijk, haar echtgenoot dood omdat ze denkt dat hij een everzwijn is.
In de serie ‘Lanoye Hard Gemaakt’ verschijnt vroeg werk van Tom Lanoye opnieuw, geheel herzien en in een vormgeving van tekenaar en typograaf Gert Dooreman. De serie wordt nu afgesloten met een beroemd toneelproject (Ten oorlog) en met de eerste bundeling ooit van de gedichten die Lanoye tot nu toe schreef (De meeste gedichten).
We leven in de hoogtijdagen van de gratuite oprispingen – de meningitis van de tweets. Tom Lanoye zet zich daar met verve tegen af. In snijdende en goed gedocumenteerde polemieken ontrafelt hij reputaties en sabelt hij misvattingen neer. Volgens zijn vaste devies: ‘Een schrijver zonder vijanden is geen schrijver.’
Na een afschuwelijke aanslag in het hart van Europa neemt de moeder van de gedode terrorist het woord. Zonder haar zoon te vergoelijken of zichzelf te sparen, neemt ze de maat van de tijd waarin ze leeft.
Zo bouwt ze zich om, met smartelijk en soms rancuneus genoegen, tot een spiegel van een hele samenleving. ‘Had mijn zoon zijn daden gepleegd in oorlogstijd, en in het uniform van ons leger? Hij had een monument gekregen.’
Als romancier en theaterauteur heeft Lanoye al menige klassieker op zijn naam staan — Sprakeloos, Gelukkige slaven, Hamlet versus Hamlet, Ten Oorlog… Maar nergens komt zijn vindingrijkheid zo tot uiting als in zijn verhalen.
Maarten Seebregs, een ontslagen locatiescout, kan de liefde van zijn leven niet vergeten. Hij heeft Gaëtan op diens sterfbed achter moeten laten. Cynisch maar met een glimlach leeft hij van zijn laatste centen.
Bij Shakespeare is Lear een oude middeleeuwse koning. Bij Tom Lanoye een bejaarde hedendaagse ‘Leading Lady’: Elisabeth Lear. Het regionale familiebedrijfje van haar vader heeft zij in de loop van haar loopbaan uitgebouwd tot een multinationale mastodont. Aan de vooravond van een wereldwijde bancaire crisis verdeelt zij het concern geheel onverwachts onder haar drie zonen. In ruil voor hun eed van liefde en dankbaarheid. De jongste zoon weigert. De gevolgen zijn niet te overzien.
Dood van een politicus
Met Revue Ravage schreef Tom Lanoye voor KVS en NTGent over het leven en werk van een oudere politicus. De man is al (te) lang voorzitter en wil ermee kappen, maar hij is te ijdel en te bang om zijn enige grote levenspassie op te geven: de politiek, en dus, de facto, de macht.
Heldere hemel is gebaseerd op een waargebeurd voorval in de nadagen van de Koude Oorlog: een onbemand Sovjet-Russisch gevechtsvliegtuig stort neer in een Belgisch gehucht. Een fait divers in de wereldpolitiek, een noodlottig drama voor een familie.
Heldere hemel was het Boekenweekgeschenk van 2012. In 2013 verscheen de Franse vertaling Tombé du Ciel. Nu is deze magistrale novelle eindelijk verkrijgbaar als gewone handelseditie!
In het legendarische Ten oorlog zette Tom Lanoye acht koningsdrama’s van Shakespeare naar zijn hand. In Hamlet versus Hamlet maakt hij een even gedurfde en ingrijpende bewerking van ‘het stuk der stukken’.
Hamlet wordt algemeen gezien als het eerste moderne theaterpersonage hij dubt meer dan hij handelt. Als ‘halfwas’ voelt Hamlet zich bovendien verpletterd door de wereld van de volwassenen. Zo ontstaat een personage dat weifelt tussen zelfhaat en zelfoverschatting, tussen minachting voor zijn zwakke zelf en minachting voor de onzuivere wereld.
In 2002 publiceerde Tom Lanoye Niemands Land, een bejubelde bloemlezing en bewerking van de elegische gedichten van War Poets uit WO I als Wilfred Owen, Rupert Brooke en Ivor Gurney. In de opvolgbundel Overkant (2004) maakte Lanoye duidelijk dat 'the literary war' ook grote Franse, Duitse, Russische, Italiaanse en Hongaarse poëzie heeft opgeleverd. Beroemde dichters als Majakowski, Trakl, Apollinaire, Stramm, Marinetti en Ungaretti lieten zich door het krijgsgeweld inspireren.
Tony Hanssen geeft de brui aan zijn kwakkelende studie in de rechten. Volgens hem wordt de wereld niet beheerst door academische kennis maar door commercieel talent. Met een gammele bestelwagen vertrekt hij op een tocht door het Vlaamse land omdat hij denkt een begenadigd verkoper te zijn. Zijn hilarische odyssee zal hem het tegendeel bewijzen. Onderweg ontmoet hij zijn perfecte tegenpool. Andreeke Met De Harley-Davidson, een volkse, vrijgevochten kruimeldief. Ze sluiten vriendschap en worden partners in crime.
In Gelukkige slaven gaan twee Belgische bannelingen op zoek naar zichzelf in een wereld die te groot en te chaotisch is geworden voor iedereen.
In Buenos Aires speelt Tony Hanssen – een voormalige cruise director op de meest luxueuze plezierboten ter wereld – een gevaarlijk spel als toy boy van mevrouw Bo Xiang, de bejaarde echtgenote van een beruchte, steenrijke Chinees. In Zuid-Afrika dringt een heel andere Tony Hanssen – de gevluchte computerspecialist van een gecrashte zakenbank – een wildpark binnen met een precisiegeweer en oorlogsmunitie.
Een slagerszoon met een brilletje is het prozadebuut van Tom Lanoye. In vier verhalen laat hij al heel wat facetten zien van zijn latere, veelzijdige vakmanschap: de formidabele stilist, de inventieve fantast, de absurdist die waarheid en leugen, humor en tragiek, perfect weet te mengen.