Tom Lanoye schreef al vele onvergetelijke en radicaal-moderne bewerkingen van klassiekers: Goethe, Shakespeare, Sartre, Euripides… Nu zoekt hij het dichter bij huis. Al van jongs af is hij gefascineerd door Reynaert de vos, die zijn mededieren genadeloos afstraft omdat ze denken nog leper te zijn dan hij.
De tragedie ligt aan de basis van de westerse literatuur. Ze is ontstaan in Griekenland, in dezelfde periode als de filosofie en de democratie. Volgens Tom Lanoye is dat geen toeval. Voor hem gaat theater over dilemma’s. Over verscheurdheid en onoplosbare levensvragen belichaamd door personages die tegelijk denken en voelen. Die eerst twijfelen maar uiteindelijk meedogenloos toeslaan – of trots ten onder gaan.
Tom Lanoye (1958) is romancier, dichter, columnist, theaterauteur en performer. Hij schreef bestsellers als Ten oorlog, Het goddelijke monster, Het derde huwelijk, Zuivering en De draaischijf. Veel van zijn proza is verfilmd en er werd werk van hem vertaald of gespeeld in meer dan vijftien landen. Als eerste ooit werd hij bekroond met de drie grootste oeuvreprijzen van ons taalgebied: de Gouden Ganzenveer (2007), de Constantijn Huygensprijs (2013) en de Prijs der Nederlandse Letteren (2024).
Veel bloed, wreedheid en duisternis. Zo staat ‘de Schotse tragedie’ van Shakespeare bekend. Tom Lanoye voegt daar in zijn bewerking twee onverwachte elementen aan toe. Passie en pijn, door een gemis aan wat nooit heeft mogen zijn. En de centrale, drijvende rol verhuist naar Lady Macbeth.
Zij en Lord Macbeth hebben elkaar al in hun jeugd onvoorwaardelijk trouw gezworen. Met de jaren is hun passie nog aangescherpt door de grote tragedie in hun leven: ze bleven kinderloos.
Tom Lanoye schreef een even furieus als hilarisch pamflet over het spook van ‘woke’.
In de States is het echte doelwit van de anti-woke-waanzin nu al zonneklaar. Abortus, homohuwelijk, vrij onderwijs, vakbondsrechten, wapenwetten en ethisch ondernemerschap liggen steeds meer onder vuur. Scholen en bibliotheken verwijderen uit zelfcensuur duizenden boeken, zelfs van Nobelprijswinnaars. En als het afhangt van Donald Trump en Ron DeSantis wordt woke de inzet van de presidentsverkiezingen.
Na een moordende pestepidemie verliest de beroemde wetenschapper Faust alle geloof in zijn vak. De voormalige idealist overweegt zelfs uit het bestaan te stappen, na nog één keer de roes van het volle genot op te zoeken. ‘Zich kapotleven’ — dat is het motto. Na een helletocht keert Faust terug naar de wetenschap in de hoop zelf nieuw leven te scheppen. Te laat. Faust blijkt volstrekt overbodig geworden, als mens én als wetenschapper. ‘Oust Faust: weg ermee!’
Kartonnen dozen is sinds zijn verschijning in 1991 uitgegroeid tot een evergreen in de Nederlandstalige literatuur. Enerzijds legt Tom Lanoye de verslavingen en de valstrikken bloot van de grote, allesverterende jeugdliefde die iedereen kent uit ervaring.
In De draaischijf raken drie innig verbonden levens vermalen. Door kunst en collaboratie, lafheid en nietsontziende ambitie.
DE STÖRM is in de loop van 2021 geschreven in Antwerpen en Kaapstad, op vraag van Reinhilde ‘Reina’ Decleir en in opdracht van Tutti Fratelli, haar gezelschap en levenswerk. Het is een vrije bewerking van The Tempest van William Shakespeare, een van haar theaterhelden, naast Molière, Dario Fo en Bertolt Brecht. Het was de bedoeling dat ze zelf een dubbelrol zou vertolken. Zowel de magiër Prospero als Sycorax, de moeder van het monster Kalibaan. Haar ziekte en dood op 6 april 2022 hebben dat verhinderd.
Tom Lanoye staat bekend als auteur van verfilmde romans (Sprakeloos en Het goddelijke monster),bekroonde toneelklassiekers (Ten oorlog en Koningin Lear)enspraakmakende polemieken (Doén! en Revue Lanoye).
Als dichter scheert hij al jaren even hoge toppen. De meeste gedichten brengt zijn beste verzen in één band bijeen.
'60 jaar jong, 40 jaar schrijver''
De Standaard
'Portret van de schrijver als politiek dier'
Knack
'Feestbeest Tom Lanoye verpakt veertig jaar schrijverschap in een Jazzy literaire medley en legt zo zelf de kers op zijn verjaardagstaart.'
De Standaard over Jubilee Lanoye
'Je mag nooit een kans laten schieten om een groot feest te organiseren.'
Gazet van Antwerpen
Na een beroerte raakt een amateur-actrice en schrijversmoeder haar spraakvermogen kwijt. Langzaam en onherroepelijk takelt ze af, steeds minder in staat om te communiceren met wie haar lief is.
Daarover schrijvend maakt Tom Lanoye een meervoudige balans op. Van zijn kleurrijke jeugd in een volkswijk, van zijn worsteling met de liefde, van zijn rol als schrijver, van zijn conflicten met de kleine moederdiva, van de strijd die zij manmoedig voert en waarin ze reddeloos en redeloos ten onder gaat – en van de blijvende woede en pijn die dat oplevert.
Gideon Rottier is een einzelgänger met een spraakgebrek en een uitzonderlijk beroep. Hij maakt huizen schoon na brand, overstroming of zelfmoord.
Zijn nieuwe collega, een vluchteling genaamd Youssef, redt hem het leven. In ruil belooft Gideon de zorg op zich te nemen voor Youssefs gezin, in een wereld die met de dag vijandiger en gewelddadiger lijkt te worden.
Katrien Deschryver is de ultieme conformiste. Zij speelt elke rol die de wereld achter haar schoonheid vermoedt: fee of feeks, heldin of heks, en niets daartussenin. Maar zij is ook de argeloze verwekster van rampen. Zo schiet ze, bij een jachtongeval in Zuid-Frankrijk, haar echtgenoot Dirk Vereecken dood omdat ze denkt dat hij een everzwijn is. Thuisgekomen en beschuldigd van moord, voelt ze zich geen misdadigster maar een martelares. Als in een spiegelpaleis is zij omringd door schimmen van haarzelf.